"Gdybyśmy dostarczali dość witamin swojemu organizmowi, to nie tylko bylibyśmy zdrowsi, ale żylibyśmy przeciętnie o 15 lat dłużej" - twierdził wielokrotny laureat nagrody Nobla - Linus Pauling.
Lato niosące ze sobą świeże, soczyste i bogate w witaminy i minerały owoce jest dla nas wielką szansą, by zgodnie z twierdzeniem Paulinga podreperować zdrowie.
Szczególnie cenne są pierwsze letnie owoce: poziomki, truskawki, maliny i porzeczki. Zabarwione na kolor czerwony symbolizujący siłę, zdrowie i witalność, są dla nas skarbcem witamin, mikroelementów i innych niezbędnych do życia czynników.
Czerwony kolor owoców jest zasługą glikozydów antocyjanowych - barwników, które wspólnie z witaminą C, wspomagają funkcjonowanie układu krwionośnego. Podnoszą odporność i elastyczność ścianek naczyń krwionośnych zarówno dużych arterii - chroniąc nas przed poważnymi konsekwencjami takimi jak zawały i wylewy, jak i drobnymi mankamentami urody w postaci popękanych drobnych naczynek krwionośnych. Przyjazny efekt działania tych substancji możemy dostrzec szczególnie latem na naszych twarzach. Drobne naczynka znajdujące się tuż pod skórą są mniej podatne na działanie kapryśnej wiosennej aury i letniego, gorącego słońca . Nie pękają, są bardziej elastyczne, a więc łatwiej znoszą wahania temperatury i ciśnienia i w konsekwencji nie przysparzają nam tylu problemów.
Owoce pokryte są cieniutką warstewką wosku chroniącego je przed wnikaniem do miąższu niepożądanych mikroorganizmów oraz wysychaniem wody. Woski te spełniają podobną rolę na naszych twarzach. Niedawno zostało to odkryte przez kosmetykę i woski coraz częściej są stosowane jako składnik kremów do twarzy czy szamponów. Mają też duże walory dietetyczne. Wspomagają organizm w procesie szybkiego usuwania odpadów przemiany materii.
ROŚLINNI ZABÓJCY
Fitoncydy - biologicznie aktywne substancje znajdujące się jedynie w roślinach zyskały sobie miano: "roślinnych zabójców", gdyż zabijają lub skutecznie hamują wzrost różnych mikroorganizmów. Są więc owoce najstarszym i najlepszym środkiem dezynfekującym jamę ustną zapewniając świeży oddech, a także cały trakt pokarmowy, gdyż nie rozkładają się zbyt szybko.
Nie ma takiego miejsca na naszej planecie gdzie nie uprawiano by truskawek. Pierwszymi ich plantatorami, w XV wieku, byli Francuzi, ale walory tych owoców sławione były już przez Owidiusza, dlatego jedzono truskawki nie tylko z powodu ich wybornego smaku, ale i w celach leczniczych. "Truskawka przepędza złą żółć z ciała, otwiera drogi powietrzu, wzmacnia serce, niszczy kamienie w ciele " - zapisano w średniowiecznym zielniku, a potwierdzają to także współczesne badania.
Duża ilość żelaza zawarta w owocach działa krwiotwórczo, chroni przed anemią, natomiast sole wapnia i fosforu wzmacniają kościec, zęby, poprawiają pracę mięśni, wzmacniają organizm. Kwasy organiczne poprawiają przemianę materii, usprawniają trawienie, a pektyny jak szczotki "wymiatają" z jelit zadomowione tam niekiedy od długiego czasu resztki pokarmowe. Pektyny, w które obfitują owoce regulują pracę przewodu pokarmowego - wywierają korzystny wpływ na naturalną mikroflorę jelit.
SUPER WITAMINA
O pożytkach płynących z dużej zawartości w truskawkach witaminy C wiedziano już przed wiekami, od czasów gdy stwierdzono, iż liczba marynarzy, którzy zginęli na szkorbut przewyższa liczbę tych, którzy zginęli w wojnach morskich. Witamina ta jest jednym z tych składników ,bez których nasz organizm nie może "bezawaryjnie" funkcjonować. Współdziała w procesach przemiany materii - przyspiesza ją i reguluje, więc nie pozwala nam nadmiernie utyć. Podnosi odporność organizmu na choroby infekcyjne i oddziaływanie toksycznych substancji, których w naszym współczesnym pożywieniu i otoczeniu jest niemało. Obniża też poziom cholesterolu we krwi. Niedobór tej super witaminy może mieć dla naszego organizmu poważne następstwa. Zmęczenie psychiczne i fizyczne, anemia, bezsenność, osłabienie sprawności - objawy, dla których ukuło się deprecjonujące nieco najpiękniejszą porę roku określenie: "zmęczenie wiosenne", są charakterystycznymi objawami niedoboru witaminy C w organizmie. Warto więc zafundować sobie owocowe szalone obżarstwo, zwłaszcza, iż jak wykazują badania, spora część społeczeństwa ma niedobory tej arcyważnej dla bezkolizyjnego funkcjonowania organizmu witaminy.
MALINY I PORZECZKI A HISTORIA ŚWIATA
Walory lecznicze malin ceniono już w starożytności. Uważany za ojca współczesnej medycyny Hipokrates zalecał kurację malinową jako panaceum na wiele chorób. Maliny doceniane były także przez medycynę ludową jako lek przeciwko grypie, przeziębieniom, zapaleniu gardła. Zawarty w malinach kwas salicylowy działa antyseptycznie, obniża temperaturę i wywołuje poty. Do dziś domowy sok z malin wygrywa z chemicznie wytwarzanymi farmaceutykami - jest w dalszym ciągu, tak jak bywało za naszych prababek najskuteczniejszym i najzdrowszym lekiem na pierwsze symptomy przeziębienia.
Zalecane są też maliny przy chorobach nerek, wątroby, woreczka żółciowego z powodu, między innymi, sporej ilości zawartego w nich potasu. Potas stoi na straży gospodarki wodnej w naszym organizmie i wraz z wapniem, fosforem i magnezem współreguluje czynności tych narządów. Drobne pesteczki i duża ilość pektyn zawartych w miąższu malin regulują pracę jelit i całego przewodu pokarmowego. Są więc maliny zbawienne przy kłopotach związanych z zaburzeniami w pracy żołądka i jelit. Są też, z powodu niskiej zawartości sacharozy, a sporej cukrów prostych zalecane dla cukrzyków.
Historia upraw porzeczki rozpoczyna się w XV wieku we Francji. Jadano je z powodu orzeźwiającego smaku i właściwości skutecznego gaszenia pragnienia w czasie upałów, ale już w XVI-to wiecznym zielniku można znaleźć zalecenie: "pić sok z porzeczek przy zgadze, pragnieniu i gorączce przez cały rok."
Porzeczki, z racji sporej zawartości w nich witaminy C i kwasów organicznych, są doskonałym środkiem napotnym, obniżającym temperaturę i łagodnie przeczyszczającym. Sok z porzeczek - tak jak przed wiekami - doskonale spisuje się przy zapobieganiu i leczeniu anemii i osłabienia. Udokumentowano, że owoce te wzmacniają siły odpornościowe organizmu, szczególnie mogą być pomocne w czasie rekonwalescencji. Dzięki sporej zawartości kwasów organicznych, porzeczki łagodzą nudności i wymioty w czasie ciąży. Pobudzają też wydzielanie żółci, a drobne pesteczki wraz z pektyną ,w którą szczególnie zasobne są owoce, są łagodnym, acz skutecznym środkiem likwidującym zaparcia. Wzbogacają też nasz organizm w cenne witaminy i mikroelementy: potas, wapń, fosfor, witaminę A.
W laboratoriach farmaceutycznych całego świata co 15 minut odkrywany jest nowy związek chemiczny mający stać się panaceum na różne nasze bolączki, a mimo to, jak przed wiekami właściwości leczniczych świeżych owoców nic nie jest w stanie zastąpić.
DOBRE RADY
Truskawkami i świeżym sokiem truskawkowym można wybielić plamy na skórze, piegi oraz złagodzić objawy egzem.
Gdyby zdarzyło się nam zapomnieć pasty do zębów, to z doskonałym rezultatem można użyć do czyszczenia zębów truskawek. Usuwają one nie tylko żółty osad z zębów, ale także nieprzyjemny zapach z ust.
"Sok z poziomek zmieszany z cynamonem złe wonie z ust mieni przyjemną czyniąc." (rada z ubiegłowiecznego zielnika).
Sok ze świeżych malin działa przeciwtrądzikowo i pod względem skuteczności nie ustępuje reklamowanym specyfikom kupowanym w drogeriach. Można sobie samemu zafundować kurację wygładzającą skórę: wystarczy natrzeć kilka razy dziennie twarz sokiem malinowym (oczywiście świeżym i bez dodatku cukru).
Sok z porzeczek znany jest już od dawna ze swojej charakterystycznej właściwości - nadaje połysk siwym włosom. Wiedziały o tym nasze babki i regularnie płukały włosy porzeczkowym sokiem.
Agnieszka Olędzka
"Wegetariański Świat" nr 43/1998
"Wegetariański Świat" miesięcznik - największe ogólnopolskie czasopismo wegetariańskie: lekarskie porady, przepisy kulinarne, ciakawostki, a także temat sztuki, urody i praw zwierzat. Informacje o sprzedaży, prenumeracie i innych publikacjach wydawnictwa - na stronie pisma!
rozrywka
podróże
fachowo
kontakt
startuj
