Zasada całościowości wymaga odrzucenia z diety (lub wybitnego ograniczenia) produktów uzyskiwanych przez rozbijanie całości, a więc przede wszystkim białej mąki i cukru, białej soli i innych przemysłowo oczyszczanych produktów. Podam przykład. W słynnym indyjskim eksperymencie MacCarrisona szczury karmione roślinnymi surowiznami z dodatkiem razowego chleba i surowego mleka rozwijały się doskonale i były w pełni zdrowe, podczas gdy szczury trzymane na przeciętnej diecie angielskiego robotnika (biały chleb, marmolada, gotowane jarzyny, konserwy mięsne, herbata z cukrem) wykazywał te same liczne choroby, które gnębiły tak samo odżywiające się społeczeństwa ludzkie.
LUDZIE PSUJĄ ŻYWNOŚĆ
Ziarno zbożowe to wspaniale zaopatrzona "spiżarnia", w której środek zajmuje skrobia, a pozostałe cenne składniki: białka, minerały, witaminy umieszczone są tuż pod skórką i zależnie od rodzaju przemiału zostają odrzucone pod postacią otrąb! Na przykład witamin z grupy B w białej mące jest o 70-90% mniej niż w razowej. Już przemiał na 75%, czyli wyrób niezbyt białej mąki na chleb pytlowy powoduje stratę około 60% zawartości witamin.
Im bardziej męczymy jedzenie - gotujemy je i przysmażamy - tym mniej w nim zdrowych wartości i naturalnych walorów smakowych. Surowe warzywa i owoce mają swój wyraźny właściwy smak - w gotowaniu to się zatraca i trzeba dodawać cukru, pieprzu, soli czy octu.
Podobnie i razowy chleb ma te walory smakowe, białe bułki zaś są mdłe i najchętniej jada się je z pikantnymi dodatkami. Wyrabiamy sobie nieprawidłowe smakowe przyzwyczajenia i pożądania. Przy prażeniu i przysmażaniu stosowanym dla uzyskania tych smakowych bodźców, pokarmy nie tylko tracą bardzo wiele ze swej wartości, ale i powstają w nich pewne ilości związków rakotwórczych; podobnie dzieje się przy wędzeniu (przechodzą one do pokarmów z dymu). Nie są to ilości duże, ale wpływy takie mogą sumować się z czasem, zależnie też od częstotliwości spożywania tych potraw. Np. w Islandii, gdzie jada się dużo wędzonych ryb rak żołądka występuje kilkakrotnie częściej niż w innych krajach. Rak jelita grubego ma duży związek z pokarmami mięsnymi, zaparciem stolca i procesami gnilnymi w jelicie grubym.
JADAĆ MĄDRZEJ
Przejdźmy do praktycznych wskazówek. Jak układać wegetariańskie jadłospisy?
Przede wszystkim bardzo ważne jest, by już u dzieci wyrabiać odpowiednie nawyki. Nie zmuszać do jedzenia, nie tuczyć, nie przyzwyczajać do cukru i słodyczy. Niestety - pediatrzy wciąż zalecają mięso, obawiając się braku białka.
A przecież jeśli niemowlę w okresie najszybszego wzrostu otrzymuje w mleku matki pokarm tak procentowo ubogi w białko, czyż można obawiać się niedoboru tego składnika później, gdy dziecko będzie dostawać nie tylko białko roślinne, ale i mleko krowie z dodatkiem sera i jajek? Zresztą można znaleźć już dziś sporo naukowo opracowanych doniesień na temat stałego jarskiego żywienia dużych grup dzieci, które przy tym systemie rozwijają się doskonale, są na ogół zdrowsze i odporniejsze niż dzieci żywione z mięsem. Ale oczywiście musi to być wegetarianizm w pełni prawidłowy, uwzględniający pięć grup pokarmów: produkty z pełnego ziarna i grube kasze, potrawy z roślin strączkowych (grochu, fasoli, soi itd.), warzywa i owoce, orzechy i migdały oraz nabiał i mleko.
Ludzie nieraz skarżą się, że po obiedzie bezmięsnym szybko są głodni, a mięso syci. Otóż uczucie nasycenia pochodzi nie od mięsa, które raczej wzmaga apetyt, lecz od tłuszczu dodawanego przy smażeniu czy pieczeniu. Chcąc, by obiad jarski był bardziej sycący, trzeba do niego dodać więcej roślinnego tłuszczu. Oleje roślinne (tłoczone na zimno - przyp. red.) w ilości około 3 - 4 łyżek na dobę powinny być dodawane jako surowa okrasa do ziemniaków, surówek czy sosów. Oleje działają przeciwmiażdżycowo - głównie oleje sojowy oraz słonecznikowy; oliwa jest pod tym względem obojętna. Ogólna ilość tłuszczu nie powinna przekraczać 50 - 60 gram na dobę. I nie należy zapominać, że surowe owoce i warzywa do każdego posiłku to bardzo ważny warunek pełnej i zdrowej diety.
doc. dr med. hab. Kinga Wiśniewska-Roszkowska
"Wegetariański Świat" nr 02/1994
"Wegetariański Świat" miesięcznik - największe ogólnopolskie czasopismo wegetariańskie: lekarskie porady, przepisy kulinarne, ciakawostki, a także temat sztuki, urody i praw zwierzat. Informacje o sprzedaży, prenumeracie i innych publikacjach wydawnictwa - na stronie pisma!
rozrywka
podróże
fachowo
kontakt
startuj
